Go to Top

Mαθαίνοντας για την Κρίση

1. Αγοραστική δύναμη (Purchasing power)

Η αξία των προϊόντων-υπηρεσιών που αντιστοιχούν σε μία χρηματική μονάδα. Όσο αυξάνεται το επίπεδο των τιμών, τόσο μειώνεται η ποσότητα των προϊόντων-υπηρεσιών που αντιστοιχούν σε μια χρηματική μονάδα και άρα τόσο μειώνεται η αγοραστική δύναμη.

2. Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Gross Domestic Product-GDP)

Η αξία των τελικών προϊόντων-υπηρεσιών, εκφρασμένη σε χρηματικές μονάδες, που παράγονται στο εσωτερικό μιας χώρας σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο, συνήθως έτος και  διακρίνεται σε ονομαστικό και πραγματικό. Το ονομαστικό μετριέται σε τρέχουσες τιμές ενώ το πραγματικό σε τιμές ενός επιλεγμένου έτους βάσης.

3. Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Gross National Product-GNP)

Η αξία των τελικών προϊόντων-υπηρεσιών, εκφρασμένη σε χρηματικές μονάδες, που παράγονται στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό μιας χώρας,  από τους παραγωγικούς συντελεστές που ανήκουν στους κατοίκους της, σε μια χρονική περίοδο, συνήθως έτος.

4. Αποπληθωριστής ΑΕΠ (GDP Deflator)

Ο λόγος του ονομαστικού προς το πραγματικό ΑΕΠ επί εκατό. Ο ρυθμός μεταβολής του δείχνει τη μεταβολή του επιπέδου τιμών των τελικών προϊόντων και υπηρεσιών που παράγονται εγχωρίως (σε αντιδιαστολή με τον πληθωρισμό που δείχνει την μεταβολή των τιμών των τελικών προϊόντων και υπηρεσιών που καταναλώνονται εγχωρίως).

5. Εισόδημα διαθέσιμο (Disposal income)

Το εισόδημα που απομένει μετά την αφαίρεση των φόρων και είναι διαθέσιμο προς κατανάλωση ή αποταμίευση.

6. Εισόδημα πραγματικό (Real income)

Το εισόδημα, προσαρμοσμένο στο επίπεδο των τιμών ώστε να εκφράζει την αγοραστική δύναμή του.

7. Εποχική διόρθωση (Seasonal adjustment)

Στατιστική τεχνική που εφαρμόζεται σε στοιχεία, με την οποία εξομαλύνονται οι αποκλίσεις που εμφανίζουν από τη γενική τάση τους, λόγω εποχικών παραγόντων.

8. Κρίση (Crisis)

Η παρατεταμένη μείωση του συνολικού παραγόμενου προϊόντος, της κατανάλωσης, των επενδύσεων και η αύξηση της ανεργίας.

9. Οικονομική μεγέθυνση (Economic growth)

Ο ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης μετρά την ποσοστιαία μεταβολή του πραγματικού παραγόμενου προϊόντος μιας οικονομίας.

10. Παγκόσμιες οικονομικές ανισορροπίες (Global economic imbalances)

Η ύπαρξη σημαντικών πλεονασμάτων (κυρίως) του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών σε ορισμένες χώρες και η ταυτόχρονη ύπαρξη σημαντικών ελλειμμάτων τρεχουσών συναλλαγών σε κάποιες άλλες.

11. Πληθωρισμός (Inflationheadline, Core, Consumer Prices Index-CPI, Harmonized Index of Consumer Prices Index-HICP)

Η μεταβολή του γενικού επιπέδου των τιμών στο χρόνο, η οποία μετριέται με την ποσοστιαία μεταβολή ενός δείκτη τιμών. Για τον δείκτη τιμών καταναλωτή (ΔΤΚ) λαμβάνονται υπόψη οι τιμές των προϊόντων-υπηρεσιών που καταναλώνει ένας τυπικός καταναλωτής, οι οποίες και σταθμίζονται ανάλογα με την σπουδαιότητα κάθε προϊόντος. Σε επίπεδο ΕΕ ακολουθούνται κοινές πρακτικές για τη συγκρότηση του δείκτη τιμών καταναλωτή (Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή-ΕΔΤΚ). Ο ΔΤΚ διαφέρει από τον ΕΔΤΚ ως προς τους συντελεστές βαρύτητας των επιμέρους προϊόντων και υπηρεσιών. Ο δομικός πληθωρισμός (core inflation) αντανακλά τη μεσοπρόθεσμη πορεία του επιπέδου των τιμών και για τον υπολογισμό του δεν λαμβάνονται υπόψη οι τιμές προϊόντων που παρουσιάζουν έντονη προσωρινή ή εποχική διακύμανση, όπως είναι τα τρόφιμα και το πετρέλαιο και οι οποίες δεν είναι αποτέλεσμα της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής.

12. Τρέχουσες και σταθερές τιμές (Current/constant prices)

Τρέχουσες τιμές είναι οι τιμές στις οποίες πωλούνται τα αγαθά ή υπηρεσίες σε πραγματικό χρόνο. Σταθερές τιμές είναι τιμές εκφρασμένες ως προς κάποιο έτος βάσης. Με τη μετατροπή ενός μεγέθους που μετριέται σε χρηματικές μονάδες, όπως το συνολικό προϊόν μιας οικονομίας ή ο μισθός, από τρέχουσες σε σταθερές τιμές εξαλείφονται οι επιδράσεις της μεταβολής του επιπέδου των τιμών σε αυτό.

13. Ύφεση (Recession)

Η μείωση του συνολικού παραγόμενου προϊόντος, της κατανάλωσης, των επενδύσεων και η αύξηση της ανεργίας. Τεχνικά, ύφεση χαρακτηρίζεται ο αρνητικός ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ για δύο συνεχόμενα τρίμηνα.