Go to Top

Νίκος Χρυσολωράς: Τον Δεκέμβριο τα σπουδαία για Ελλάδα

«Να αποφευχθούν τα δράματα, να μην δημιουργηθούν εκ νέου αμφιβολίες για την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να εφαρμόσει όσα έχει συμφωνήσει, να μη καλλιεργηθούν αυταπάτες, να μην εκτροχιαστεί το Πρόγραμμα τώρα που έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς». Αυτό είναι το μήνυμα της Κομισιόν, που μεταφέρθηκε στον Έλληνα πρωθυπουργό, Αντώνη Σαμαρά, κατά την συνάντησή του με τον πρόεδρο της Επιτροπής, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, την Τρίτη 27 Σεπτεμβρίου, εν όψει της άφιξης των επικεφαλής των ελεγκτικών κλιμακίων της Τρόικας στην Αθήνα. Παρά τις προειδοποιήσεις αυτές πάντως, το κλίμα στις συναντήσεις του πρωθυπουργού με την Ευρωπαϊκή ηγεσία, την προηγούμενη εβδομάδα, ήταν εξαιρετικά καλό. Όσοι για παράδειγμα έχουν ζήσει από κοντά τις ταραχώδεις σχέσεις του αντιπροέδρου της Κομισιόν, Χοακίν Αλμούνια, με τις κυβερνήσεις της χώρας μας, διαβεβαιώνουν ότι ο κορυφαίος κοινοτικός αξιωματούχος  σπανίως υπήρξε τόσο ικανοποιημένος μετά από συνάντηση με Έλληνα πρωθυπουργό. Το καλό κλίμα δημιουργεί αισιοδοξία ότι θα βρεθεί κοινός τόπος στις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για την τύχη των εταιρειών ΛΑΡΚΟ, ΕΛΒΟ, ΕΑΣ, αλλά και στα σχέδια αναδιάρθρωσης των ελληνικών τραπεζών, μολονότι οι τεχνοκράτες της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού, υιοθετούν κατά παράδοση πιο σκληρή στάση από τους πολιτικούς. Σημειώνεται ότι οι τρεις ελληνικές βιομηχανίες οφείλουν να επιστρέψουν, σύμφωνα πάντα με την Επιτροπή, εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε παράτυπες κρατικές ενισχύσεις, χρήματα τα οποία δεν διαθέτουν, αφού είναι ζημιογόνες. Εξ ου και θεωρείται απίθανο να επιβιώσουν στη σημερινή τους μορφή.

Η βασική ανησυχία, πάντως, στις Βρυξέλλες, είναι η πιθανότητα ενός νέου γύρου παλινωδιών στην Αθήνα, που θα οδηγήσουν σε πολύμηνη διαπραγμάτευση-θρίλερ με την Τρόικα, ενώ πλήρης συναίσθηση υπάρχει και για τον πάντα υπαρκτό κίνδυνο πολιτικής αποσταθεροποίησης. Πιο συγκεκριμένα, σκεπτικισμός επικρατεί για το κατά πόσον η κυβέρνηση θα καταφέρει να υλοποιήσει ομαλά το πρόγραμμα κινητικότητας 25.000 δημοσίων υπαλλήλων μέχρι το τέλος του έτους, χωρίς εντάσεις και υπαναχωρήσεις. Επιπλέον, η μειωμένη συμμετοχή στα προγράμματα ρύθμισης οφειλών στα ασφαλιστικά ταμεία και στο δημόσιο, αλλά και η μετάθεση μεγάλων φορολογικών βαρών προς το τέλος της τρέχουσας χρόνιας, εγείρουν ανησυχίες για το αν θα υπάρξει αιφνίδιος εκτροχιασμός των εσόδων, καθώς «το πλαίσιο κυρώσεων των οφειλετών που δεν ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους δεν είναι αρκετά πειστικό», όπως λένε στις Βρυξέλλες.

Σε ό,τι αφορά το ίδιο το αντικείμενο της τρέχουσας διαπραγμάτευσης, ικανοποίηση επικρατεί κυρίως από τις αλλαγές που έχουν ήδη συντελεστεί προς την κατεύθυνση της απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας, αλλά και από την κολοσσιαία δημοσιονομική προσαρμογή, παρά την απογοήτευση για πενιχρά μέχρι στιγμής αποτελέσματα της αναδιάρθρωσης του φοροεισπρακτικού μηχανισμού, τα οποία καλύπτονται με την υπο-εκτέλεση του προϋπολογισμού. Για το 2014, η βασική δημοσιονομική εκκρεμότητα είναι ο νέος τρόπος είσπραξης του φόρου ακινήτων και η κατάργηση του Ειδικού Τέλους που περιλαμβάνεται στους λογαριασμούς της ΔΕΗ και έχει υψηλά ποσοστά εισπραξιμότητας. Για το 2015 όμως, η Τρόικα θεωρεί ότι πρέπει να ληφθούν πρόσθετα και ουσιαστικά μέτρα για την κάλυψη ήδη καταγεγραμμένου δημοσιονομικού κενού, που έχει προσδιοριστεί, στην προηγούμενη αξιολόγηση, στα τέσσερα περίπου δισεκατομμύρια ευρώ και εντάσσεται στην υποχρέωση της χώρας να διατηρεί τεράστιο πρωτογενές πλεόνασμα κάθε χρόνο, ώστε να μειώνει το χρέος. Οι εταίροι μας δεν θα επιμείνουν στη λήψη οριζόντιων παρεμβάσεων για αυτό το κενό, αλλά θα ζητήσουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για μείωση των επιχορηγήσεων στους ΟΤΑ, νέα μείωση αμυντικών δαπανών, κλείσιμο ή αναδιάρθρωση ζημιογόνων επιχειρήσεων του δημοσίου, κλπ.. Με άλλα λόγια, θα γίνουν «διαρθρωτικές παρεμβάσεις με θετικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα», όπως είπε και ο πρωθυπουργός στις Βρυξέλλες, το οποίο όμως, η Τρόικα θα ζητήσει να είναι μετρήσιμο.

Ανήσυχη είναι η Τρόικα και για την πορεία των ιδιωτικοποιήσεων, κάτι που φάνηκε άλλωστε και από τις σχετικές προτροπές του προέδρου της Κομισιόν, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, στην κοινή συνέντευξη τύπου που παραχώρησε με τον κ. Σαμαρά, την Τρίτη. Ειδικά για την ακίνητη περιουσία του δημοσίου, οι δανειστές εκτιμούν ότι η Ελλάδα δεν έχει καμία δικαιολογία, διότι η καθυστέρηση δεν οφείλεται τόσο στην έλλειψη ενδιαφέροντος από επενδυτές, όσο στο ότι τα αξιοποιήσιμα ακίνητα δεν είναι έτοιμα προς πώληση, λόγω πολεοδομικών ή ιδιοκτησιακών εκκρεμοτήτων. Οι συνεχείς υστερήσεις στους στόχους των ιδιωτικοποιήσεων δημιουργούν πρόβλημα και στις προβολές βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, κάτι όμως που θα εξεταστεί στο τέλος της αξιολόγησης.

Εφόσον οι εκκρεμότητες αναφορικά με την τύχη της ΕΛΒΟ, της ΕΑΣ και της ΛΑΡΚΟ, επιλυθούν, το κράτος ρυθμίσει τις οφειλές του σε ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, εν όψει της ιδιωτικοποίησης των δύο εταιρειών, εγκριθεί ο νέος κώδικας των δικηγόρων και ολοκληρωθεί το πρόγραμμα κινητικότητας 12.500 υπαλλήλων του δημοσίου, τότε το Eurogroup που θα συνεδριάσει στις 14 Οκτωβρίου στο Λουξεμβούργο θα εγκρίνει την εκταμίευση ενός δισεκατομμυρίου ευρώ από τον μηχανισμό στήριξης προς τη χώρα μας, ποσό που εκκρεμεί από την προηγούμενη αξιολόγηση. Στη συνέχεια, η Τρόικα θα επιστρέψει στην Αθήνα έως το τέλος Οκτωβρίου, ώστε να γίνει η νέα έκθεση συμμόρφωσης του ελληνικού προγράμματος και να προσδιοριστούν επακριβώς οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας μας και η νέα έκθεση βιωσιμότητας του χρέους. Μόνο τότε θα μπορέσουν να ξεκινήσουν οι συζητήσεις για το «Τρίτο Ελληνικό Πρόγραμμα», οι οποίες αναμένεται, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, να ολοκληρωθούν στοEurogroup της 9ης Νοεμβρίου.